شانزدهم نوامبر برابر است با روز جهانی مدارا؛ روزی که همهساله با هدف ترویج احترام به تفاوتهای فکری، فرهنگی و اجتماعی، پذیرش دیدگاههای دیگران و تشویق گفتوگوی سازنده میان افراد و گروههای مختلف جامعه گرامی داشته میشود.
مدارا به معنای نادیده گرفتن تفاوت دیدگاهها نیست، بلکه به معنای پذیرفتن تفاوتها و برخورد مسالمتآمیز با افرادی است که باورها و اندیشههای متفاوت دارند. رعایت این اصل میتواند به کاهش تنشهای اجتماعی، تقویت روابط انسانی و گسترش همدلی در جامعه کمک کند.
مدارا به این معناست که همه انسانها، با وجود تفاوتهای ظاهری، زبانی، فرهنگی و رفتاری، حق دارند در صلح و آرامش زندگی کنند و با همان ویژگیها و باورهایی که دارند، مورد احترام قرار گیرند.
در آموزههای اسلامی نیز بر نرمی، گذشت و برخورد نیک با دیگران تأکید شده است.
خداوند متعال در آیه ۱۵۹ سوره آل عمران میفرماید: «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ ۖ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ ۖ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ» ([ای پیامبر!] پس به مهر و رحمت از سوی خدا با آنان نرم خوی شدی، و اگر درشت خوی و سخت دل بودی از پیرامونت پراکنده می شدند؛ بنابراین از آنان گذشت کن، و برای آنان آمرزش بخواه، و در کارها با آنان مشورت کن، و چون تصمیم گرفتی بر خدا توکل کن؛ زیرا خدا توکل کنندگان را دوست دارد.)
همچنان، پیامبر اسلام نیز در احادیث بر اهمیت نرمی و مدارا در برخورد با دیگران تأکید کرده است. از عایشه رضیاللهعنها روایت است که پیامبر اسلام فرمودند: «إِنَّ اللَّهَ رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ فِي الْأَمْرِ كُلِّهِ» (خداوند مهربان و نرمخو است و نرمی و ملایمت را در همه کارها دوست دارد.)
روز جهانی مدارا به ابتکار سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) شکل گرفت. در سال ۱۹۹۵، کشورهای عضو یونسکو در بیستوهشتمین نشست کنفرانس عمومی این سازمان، در شانزدهم نوامبر «اعلامیه اصول مدارا» را تصویب کردند.
یک سال پس از آن، در سال ۱۹۹۶، مجمع عمومی سازمان ملل متحد شانزدهم نوامبر را به عنوان روز جهانی مدارا نامگذاری کرد.
عاطفه فرهمند
خبرگزاری رویداد اولین خبرگزاری دیجیتلی در افغانستان
