خبرگزاری رویداد اولین خبرگزاری دیجیتلی در افغانستان
هم‌زمان با روز جهانی دیابت، شماری از بیماران در کابل می‌گویند که به‌دلیل بلندبودن هزینه‌های درمان، توانایی پی‌گیری منظم وضعیت صحی خود را ندارند. در همین حال، باشندگان شماری از ولایت‌ها نیز نبود مراکز تشخیص و درمان، کمبود داکتران متخصص و دوری راه را از چالش‌های اساسی در زمینه دسترسی به خدمات صحی عنوان می‌کنند.
خدیجه، باشنده یکی از روستاهای دوردست ولایت کاپیسا، به‌دلیل نبود امکانات تشخیص و درمان دیابت در محل زندگی‌اش، ناگزیر است هر ماه برای دریافت خدمات درمانی به کابل سفر کند. او می‌گوید که بیکاری پدرش و نداشتن منبع درآمد دیگر، تأمین هزینه‌های رفت‌وآمد و درمان را برای خانواده‌اش دشوار ساخته است.
خدیجه در صحبت با خبرگزاری رویداد می‌افزاید: «هر ماه برای تداوی به کابل می‌روم. پدرم بیکار است و عاید دیگری نداریم. با مشکلات اقتصادی زیادی تداوی می‌کنم. در منطقه ما داکتران متخصص دیابت وجود ندارند. هر ماه به شفاخانه وزیر اکبرخان می‌رویم، اما در آن‌جا تنها انسولین دریافت می‌کنیم و سایر دواها را باید خودمان خریداری کنیم.»
در همین حال، بی‌بی‌گل، باشنده ناحیه دهم شهر کابل که هشت سال پیش به بیماری دیابت مبتلا شده است، می‌گوید که بلندبودن هزینه‌های درمان سبب شده است مراجعه‌اش به داکتر را بارها به تأخیر بیندازد.
او به خبرگزاری رویداد می‌گوید که به‌دلیل نداشتن توانایی مالی، از زمستان سال گذشته تاکنون برای معاینه و پی‌گیری وضعیت بیماری‌اش به داکتر مراجعه نکرده است.
بی‌بی‌گل تاکید می‌کند: «از زمستان سال گذشته تاکنون نزد داکتر نرفته‌ایم. داکتر هر پانزده روز مرا برای معاینه و تداوی می‌خواست، اما گفتم توانایی اقتصادی ندارم. یک ماه بعد دوباره گفت مراجعه کنم، ولی باز هم نتوانستم. مدت زیادی شده که نزد داکتر نرفته‌ام؛ چون توانایی پرداخت هزینه‌های درمان را ندارم و وضعیت صحی‌ام نیز بدتر شده است.»
در همین حال، داکتر امان‌الله زازی، متخصص داخله، عوامل ارثی، چاقی بیش از حد، کم‌تحرکی، نداشتن فعالیت منظم بدنی، تغذیه نامناسب و اختلال در عملکرد سیستم ایمنی بدن را از عوامل مؤثر در ابتلا به بیماری دیابت می‌داند.
او برای پیش‌گیری از این بیماری، رعایت رژیم غذایی سالم، مصرف منظم سبزیجات، کاهش استفاده از نوشابه‌ها و غذاهای چرب، فعالیت بدنی منظم و پرهیز از دخانیات را مهم می‌داند.
به گفته داکتر زازی، بررسی منظم میزان قند خون و داشتن خواب کافی نیز در حفظ سلامت و کاهش خطر ابتلا به دیابت نقش دارد.
از سوی دیگر، ادوین سنیزا سالوادور، نماینده سازمان جهانی صحت، می‌گوید که بیماری دیابت به یکی از چالش‌های جدی صحت عامه در افغانستان تبدیل شده است و بسیاری از بیماران زمانی از ابتلای خود آگاه می‌شوند که این بیماری عوارض جدی بر سلامت آنان برجا گذاشته باشد.
او تأکید کرده است که رسیدگی به این وضعیت به سرمایه‌گذاری فوری نیاز دارد. به گفته نماینده سازمان جهانی صحت، خدمات تشخیص دیابت تنها در یک مرکز از هر ۲۰ مرکز صحی دولتی در افغانستان در دسترس است.
خبرگزاری رویداد برای دریافت آمار بیماران مبتلا به دیابت و آگاهی از چگونگی ارائه خدمات تشخیصی و درمانی به آنان در مرکز و ولایت‌ها، چندین بار با مسئولان وزارت صحت عامه تماس گرفت، اما آنان در این زمینه معلومات ارائه نکردند.
چهاردهم نوامبر هر سال به‌عنوان روز جهانی دیابت گرامی داشته می‌شود. هدف از نام‌گذاری این روز، افزایش آگاهی عمومی درباره بیماری دیابت، راه‌های پیش‌گیری، تشخیص زودهنگام و درمان آن است.
گزارشگر
شمین نجرابی
