خبرگزاری رویداد اولین خبرگزاری دیجیتلی در افغانستان
آموزش آنلاین در سال‌های اخیر برای شماری از جوانان در افغانستان به مسیری برای ادامه تحصیل و فراگیری دانش تبدیل شده است؛ مسیری که در کنار آموزش مضامین درسی، فرصت یادگیری مهارت‌های تازه و آماده‌شدن برای ورود به بازار کار را نیز فراهم کرده است.
خاطره عثمانی، دانش‌آموز رشته روان‌شناسی عمومی، در صحبت با خبرگزاری رویداد می‌گوید حدود چهار سال پیش، پس از پایان صنف دوازدهم و یک سال وقفه در تحصیل، برای ادامه آموزش به شیوه آنلاین روی آورد.
او می‌گوید این شیوه به او امکان داده است تا در کنار کار، در رشته مورد علاقه‌اش نیز تحصیل کند. به گفته عثمانی، در این مدت حدود ۱۷ تا ۱۸ دوره آموزشی در بخش‌های ژورنالیزم، فن بیان، دکلمه، خودشناسی، خداشناسی و تجارت را فرا گرفته است.
با این حال، قطع برق، نبود اینترنت و مشکلات تخنیکی گاهی روند یادگیری او را مختل می‌کند.
عثمانی می‌گوید شرکت در این دوره‌ها به افزایش توانایی‌هایش کمک کرده و زمینه استفاده بهتر از وقت را برایش فراهم ساخته است. به باور او، فراگیری مهارت‌های تازه در کنار کار و تحصیلات دانشگاهی می‌تواند فرصت‌های بیشتری را در آینده ایجاد کند.
او همچنان تأکید می‌کند که با استفاده از امکاناتی مانند تلفن همراه، اینترنت و کمپیوتر، می‌توان از فرصت‌های موجود برای یادگیری مهارت‌های گوناگون بهره برد.
در همین حال، تمنا احمدی، یکی دیگر از دانش‌آموزان آموزش آنلاین، می‌گوید حدود دو سال است که از این طریق به تحصیل ادامه می‌دهد.
او می‌گوید در این مدت، مضامین انگلیسی و کمپیوتر و همچنان دوره‌های مرتبط با بخش طبابت، از جمله آناتومی، مهارت‌های نرسنگ و تغذیه را فرا گرفته است.
به گفته احمدی، نبود اینترنت، قطع برق و دسترسی نداشتن به وسایل آموزشی مانند کمپیوتر و مبایل، گاهی مانع اشتراک به‌موقع او در صنف‌ها و پیگیری منظم درس‌ها می‌شود.
او آموزش آنلاین را برای جوانانی که به دلیل محدودیت‌های خانوادگی یا نبود امکانات به آموزش حضوری دسترسی ندارند، راهی برای ادامه یادگیری می‌داند و می‌افزاید که این شیوه برای خودش نیز در فراگیری مهارت‌های تازه مؤثر بوده است.
رحیمه نعیمی، یکی از استادان آموزش آنلاین، می‌گوید حدود چهار سال می‌شود که در دانشگاه تدریس می‌کند و انتقال آموخته‌هایش به دیگران را بخشی از مسئولیت انسانی خود می‌داند؛ انگیزه‌ای که او را به تدریس در بستر آنلاین نیز سوق داده است.
به گفته او، آموزش آنلاین زمینه ادامه تحصیل را برای افرادی فراهم کرده است که به دلیل مشکلات مختلف یا مصروفیت‌های کاری، امکان حضور در صنف‌های درسی را ندارند. این شیوه به آنان کمک می‌کند تا بدون حضور فزیکی در مراکز آموزشی، تحصیلات خود را دنبال کنند و دانش علمی‌شان را گسترش دهند.
خانم نعیمی می‌افزاید، که آموزش آنلاین با وجود فرصت‌هایی که برای ادامه تحصیل و یادگیری فراهم کرده است، محدودیت‌های خاص خود را دارد و نمی‌تواند به‌گونه کامل جایگزین آموزش حضوری شود؛ با این حال، می‌تواند زمینه مشارکت افراد بیشتری را در روند آموزش و گسترش دانش فراهم سازد.
از سوی دیگر، تفسیر سیاه‌پوش، یکی از فعالان آموزش، این شیوه را فرصتی ارزشمند برای ادامه تحصیل دانش‌آموزانی می‌داند که از آموزش حضوری محروم مانده‌اند؛ اما تأکید می‌کند که این روش نمی‌تواند جایگزین کامل مکتب و ارتباط مستقیم میان استاد و شاگرد شود.
به گفته او، نبود اینترنت و برق پایدار، هزینه بلند اینترنت، کمبود وسایل آموزشی، محیط نامناسب مطالعه و نبود ارتباط مستقیم با استاد، از مهم‌ترین چالش‌هایی‌اند که بر کیفیت یادگیری تأثیر می‌گذارند.
او می‌افزاید که این شیوه زمینه یادگیری مهارت‌هایی مانند زبان، تکنالوژی، برنامه‌نویسی و کارآفرینی را فراهم نموده و می‌تواند در توانمندسازی افراد، ایجاد فرصت‌های شغلی و استقلال اقتصادی آنان نقش داشته باشد.
چالش دسترسی به آموزش حضوری، به‌ویژه برای شماری از دانش‌آموزان و دختران، اهمیت استفاده از شیوه‌های بدیل آموزشی را افزایش داده است. در این میان، گسترش استفاده از تلفن‌های هوشمند، کمپیوتر و اینترنت، زمینه برگزاری صنف‌ها و دوره‌های آموزشی آنلاین را فراهم کرده است. با این حال، مشکلاتی چون قطع برق، نبود اینترنت پایدار، هزینه بلند خدمات اینترنتی و کمبود وسایل آموزشی، همچنان دسترسی منظم به این شیوه را با دشواری روبه‌رو می‌سازد.
شگوفه نورزی
