خبرگزاری رویداد اولین خبرگزاری دیجیتلی در افغانستان
با وجود ظرفیت گسترده افغانستان برای تولید برق خورشیدی، کمبود انرژی و پرچاوی‌های مکرر همچنان زندگی شهروندان را با دشواری روبه‌رو کرده است. شماری از باشندگان کابل می‌گویند قطع برق بر آموزش آنلاین، کارهای روزمره خانواده‌ها و فعالیت کسب‌وکارها تأثیر گذاشته و هزینه‌های زندگی را افزایش داده است؛ مشکلی که به‌ویژه در فصل سرما بیشتر احساس می‌شود.
آموزش آنلاین در سایه پرچاوی برق
مریم، دانشجوی که به صورت آنلاین درس‌های خود را می‌خواند، می‌گوید که قطع مکرر برق و دسترسی محدود به اینترنت، روند آموزش او را با مشکل روبه‌رو ساخته است. او می‌افزاید: «برای شرکت در درس‌های آنلاین به موبایل یا کمپیوتر و اینترنت نیاز داریم. استفاده از اینترنت چارج وسایل را زودتر تمام می‌کند؛ اما وقتی برق تنها چند ساعت در شبانه‌روز وصل باشد، نمی‌توانیم به‌درستی در درس‌ها شرکت کنیم. تلاش می‌کنیم هنگام وصل بودن برق، وسایل خود را چارج کنیم؛ اما این کار همیشه کافی نیست».
این دانشجو از مسئولان می‌خواهد برای تأمین برق پایدار و فراهم‌کردن زمینه دسترسی بهتر دانش‌آموزان و دانشجویان به انرژی، اقدامات جدی انجام دهند.
دشواری کارهای خانه در نبود برق
سمیه، یکی از خانم‌های خانه‌دار در کابل، نیز می‌گوید قطع مکرر برق انجام کارهای روزمره خانه را دشوار ساخته است.
او می‌گوید بسیاری از کارهای خانه، از شستن لباس با ماشین لباس‌شویی گرفته تا گرم‌کردن آب و پاک‌کاری، به برق وابسته است؛ اما با قطع برق، خانواده‌ها ناگزیرند این کارها را به‌صورت دستی انجام دهند که وقت و انرژی بیشتری می‌گیرد.
به گفته او، در فصل زمستان نبود برق مشکلات خانواده‌ها را افزایش می‌دهد؛ زیرا استفاده از وسایل جایگزین برای گرم‌کردن خانه و آب، هزینه بیشتری به همراه دارد.
سمیه از مسئولان می‌خواهد با کاهش پرچاوی‌ها، از افزایش مشکلات اقتصادی و روزمره خانواده‌ها جلوگیری کنند.
پرچاوی برق و زیان دکان‌داران
قطع برق تنها زندگی خانواده‌ها را متأثر نساخته، بلکه فعالیت اقتصادی دکان‌داران را نیز با مشکل روبه‌رو کرده است.
احمد، یکی از دکان‌داران کابل، می‌گوید نبود برق منظم، هزینه‌های فعالیت دکانش را افزایش داده و سبب خراب‌شدن بخشی از اجناس او شده است.
او می‌گوید: «پیش از این، هنگام قطع برق از جنراتور استفاده می‌کردیم؛ اما با افزایش قیمت تیل، دیگر توان پرداخت هزینه آن را نداریم.»
به گفته احمد، برخی اجناس دکان باید در یخچال نگهداری شوند؛ اما قطع برق باعث خراب‌شدن بخشی از آن‌ها و واردشدن زیان مالی به دکان‌داران می‌شود.
کمبود انرژی، عامل اصلی پرچاوی‌ها است
در همین حال، مسئولان شرکت برشنا کمبود انرژی برق را عامل اصلی پرچاوی‌ها در کشور می‌دانند.
به گفته مسئولان این شرکت، افغانستان در حال حاضر حدود ۷۵۰ میگاوات برق در اختیار دارد؛ در حالی که نیاز مجموعی کشور به حدود چهار هزار میگاوات می‌رسد.
مسئولان برشنا افزایش جمعیت، بازگشت مهاجران و گسترش ساخت‌وساز و بلندمنزل‌ها در کابل را از دیگر عوامل افزایش مصرف برق عنوان می‌کنند.
آنان می‌گویند برای کاهش پرچاوی‌ها و جبران کمبود برق، تفاهم‌نامه‌ها و توافق‌نامه‌هایی با شرکت‌های داخلی و خارجی در بخش تولید و واردات برق امضا شده است.
به گفته مسئولان این شرکت، تلاش‌ها جریان دارد تا در دوونیم سال آینده، پرچاوی‌ها کاهش یابد، زمینه تأمین برق ۲۴ ساعته فراهم شود و برق به مناطقی نیز برسد که تاکنون از آن محروم بوده‌اند.
ظرفیت گسترده برق خورشیدی در افغانستان
در حالی که شهروندان از کمبود برق شکایت دارند، دفتر برنامه توسعه سازمان ملل متحد (یو‌ان‌دی‌پی) اعلام کرده است که افغانستان ظرفیت بالقوه تولید بیش از ۲۲۰ گیگاوات برق خورشیدی را دارد.
این نهاد می‌گوید افغانستان بیش از ۸۰ درصد برق مورد نیاز خود را از کشورهای دیگر وارد می‌کند و سالانه بیش از ۲۸۰ میلیون دالر برای واردات برق هزینه می‌پردازد.
بر اساس معلومات یو‌ان‌دی‌پی، پروژه‌های این نهاد از سال ۲۰۲۱ میلادی تاکنون دسترسی بیش از ۵.۵ میلیون شهروند افغانستان را به انرژی پاک فراهم کرده است؛ با این حال، شمار زیادی از مردم هنوز به برق پایدار و قابل اعتماد دسترسی ندارند.
با وجود ظرفیت گسترده انرژی خورشیدی، وابستگی به برق وارداتی و کمبود تولید داخلی همچنان از چالش‌های جدی بخش انرژی افغانستان به شمار می‌رود. این وضعیت نه‌تنها زندگی روزمره خانواده‌ها، بلکه آموزش، فعالیت‌های اقتصادی و کار کسب‌وکارها را نیز متأثر ساخته است.
استفاده از ظرفیت‌های داخلی، به‌ویژه انرژی خورشیدی، می‌تواند در کاهش وابستگی به برق وارداتی و تأمین نیازهای انرژی کشور نقش مهمی داشته باشد.
گزارشگر
مریم مددی
