خبرگزاری رویداد اولین خبرگزاری دیجیتلی در افغانستان
هشتاد و یک سال از تأسیس سازمان ملل متحد می‌گذرد و این نهاد در افغانستان در حوزه‌های گوناگون از جمله کمک‌های بشردوستانه، کاهش فقر، حمایت از معیشت خانواده‌ها، ایجاد فرصت‌های اقتصادی، توسعه ظرفیت‌های محلی و پشتیبانی از اقشار آسیب‌پذیر فعالیت می‌کند.
با این حال، آگاهان اقتصادی بر این باورند که تداوم کمک‌های بشردوستانه بین‌المللی زمانی می‌تواند تأثیر پایدار و ملموس بر وضعیت اقتصادی و انسانی افغانستان داشته باشد که از ملاحظات سیاسی تفکیک شده و بر مبنای اصول بی‌طرفی، نیازمندی‌های بشری و اولویت‌های توسعه‌ای مدیریت شود. به گفته آنان، سیاسی‌شدن کمک‌ها نه‌تنها روند دسترسی نیازمندان به حمایت‌های اساسی را با چالش مواجه می‌کند، بلکه می‌تواند اثربخشی برنامه‌های کاهش فقر، تقویت اقتصاد محلی و افزایش ظرفیت‌های تولیدی کشور را نیز تضعیف کند.
سید مسعود، آگاه اقتصادی می گوید: «متأسفانه، در مجموع، سازمان‌های بین‌المللی در زمینه فقرزدایی و کاهش میزان فقر، وعده‌های بزرگی داده‌اند و برنامه‌های متعددی را از طریق نهادهایی مانند صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی، بانک توسعه آسیایی و سایر سازمان‌های بین‌المللی اجرا کرده‌اند. به باور من، سازمان ملل متحد نیز در این زمینه فعالیت‌های گسترده‌ای داشته است. برای مثال، در افغانستان طی بیست سال گذشته، هزاران پروژه در بخش‌های مختلف اجرا شده و افراد زیادی نیز از طریق این پروژه‌ها به کار گماشته شده‌اند. با این حال، مسئله اساسی این است که با وجود تمام این فعالیت‌ها و سرمایه‌گذاری‌ها، تا چه اندازه در کاهش واقعی فقر و بهبود وضعیت اقتصادی مردم موفق بوده‌ایم؟ چیزی که امروز اهمیت دارد، بررسی نتایج عملی این برنامه‌ها و میزان تأثیرگذاری آن‌ها بر زندگی مردم است.»
در همین حال، زنان متشبث و کارآفرین افغان تأکید می‌کنند که کمک‌های اختصاص‌یافته برای افغانستان باید بر نیازهای واقعی مردم متمرکز باشد و از هرگونه ملاحظات سیاسی فاصله بگیرد. آنان خواهان آن‌اند که سازمان ملل و نهادهای وابسته، منابع مالی و کمک‌های جهانی را بیش از پیش به بخش‌های اشتغال‌زایی، حمایت از تشبثات زنان، آموزش‌های حرفه‌ای، خدمات صحی و برنامه‌های مقابله با تغییرات اقلیمی اختصاص دهند.
تهمینه منگل، متشبث و فعال اقتصادی می گوید: «ما از سازمان ملل متحد انتظار داریم که کمک‌های خود را همواره غیرسیاسی نگه دارد و تلاش کند تا این کمک‌ها صرفاً در اختیار نهادها قرار نگیرند، بلکه مستقیماً به افراد نیازمند و آسیب‌دیده نیز برسند. این افراد ممکن است به دلیل مشکلات اقتصادی با دشواری‌های جدی روبه‌رو شده باشند؛ بنابراین، لازم است کمک‌ها به‌گونه‌ای ارائه شوند که واقعاً پاسخ‌گوی نیازهای آنان باشند و تأثیر ملموسی بر زندگی‌شان بگذارند. همچنان، در بخش حمایت از متشبثین و کارآفرینان، همکاری سازمان ملل متحد اهمیت ویژه‌ای دارد. متشبثین نیز برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی، ایجاد فرصت‌های شغلی و تداوم کسب‌وکارهای خود، بیش از پیش به حمایت‌های بشردوستانه و اقتصادی این سازمان نیاز دارند.»
تفسیر بره‌کی، کارآفرین می گوید: «درخواست ما از سازمان ملل متحد این است که برای ما فرصت‌های کاری و زمینه‌های لازم برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی را فراهم سازد. حمایت مالی، فراهم‌سازی بودجه و ایجاد فرصت‌های مناسب می‌تواند به رشد و پیشرفت کار ما کمک کند و زمینه گسترش فعالیت‌های کارگاه را فراهم سازد. همچنان، با دریافت این حمایت‌ها، می‌توانیم زنان بیشتری را جذب کار کنیم، از بیکاری آنان جلوگیری نماییم و زمینه کسب درآمد و بهبود وضعیت اقتصادی خانواده‌های‌شان را فراهم سازیم. امیدواریم سازمان ملل متحد به فعالیت‌های زنان در بخش صنایع دستی توجه بیشتر داشته باشد و با حمایت عملی از این کسب‌وکارها، زمینه توانمندسازی اقتصادی زنان را فراهم کند.»
در کنار این دیدگاه‌ها، برخی کارشناسان با انتقاد ازکارکرد های سازمان ملل متحد در افغانستان معتقدند که با وجود تلاش‌های صورت‌گرفته، حجم نیازهای اقتصادی و انسانی در افغانستان همچنان گسترده است و جامعه جهانی باید حمایت‌های خود را بنیادی و واقعی سازد.
نثاراحمد شیرزی، آگاه روابط بین‌الملل می گوید:« سازمان ملل متحد در پنجاه سال گذشته، در برخورد با مردم افغانستان، رویکردی دوگانه داشته است. موضع‌گیری‌ها و اظهارات این سازمان درباره وضعیت گذشته و شرایط کنونی افغانستان، در بسیاری موارد، بیشتر در حد ابراز همدردی و وعده‌های روی کاغذ باقی مانده است و کمتر به اقدامات عملی و مؤثر منجر شده است. به باور من، آنچه اهمیت دارد، این است که سازمان ملل متحد باید اصول و اهداف مندرج در منشور خود، به‌ویژه حمایت از حقوق و منافع مردم افغانستان، را در عمل نیز رعایت کند. مردم افغانستان به اظهارات و وعده‌های صرف نیاز ندارند، بلکه انتظار دارند این تعهدات در قالب اقدامات ملموس و حمایت‌های واقعی تحقق یابد.»
فقر، بیکاری و آسیب‌پذیری اقتصادی همچنان از بزرگ‌ترین چالش‌های افغانستان به شمار می‌روند. پیام مشترک بسیاری از شهروندان، متشبثان و فعالان اقتصادی این است که کمک‌های جهانی باید از مسایل سیاسی فراتر رفته و مستقیماً در خدمت مردم قرار گیرد. سرمایه‌گذاری در اشتغال جوانان، حمایت از کارآفرینی زنان، توسعه خدمات صحی، تقویت پروژه‌های انکشافی و زیربنایی و رسیدگی به چالش‌های محیط زیستی و اقلیمی، نه تنها به بهبود معیشت مردم کمک می‌کند، بلکه زمینه‌ساز ثبات، خودکفایی و توسعه پایدار افغانستان خواهد بود. مردم افغانستان انتظار دارند سازمان ملل متحد با بسیج کمک‌های بیشتر از کشورهای تمویل‌کننده، نقش فعال‌تر و مؤثرتری در تحقق این اهداف ایفا کند.
