خبرگزاری رویداد اولین خبرگزاری دیجیتلی در افغانستان
امریکا و ایران پس از ماهها تنش و درگیری، تفاهمنامهای ۱۴ مادهای را امضا کردهاند؛ توافقی که هدف آن پایان دادن به جنگ، کاهش تنشهای منطقهای و بازگشایی تنگه هرمز عنوان شده است.
کاخ سفید نسخه کامل توافقنامه میان ایالات متحده و ایران، با امضای دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان، رؤسای جمهور دو کشور را منتشر کرده است.
نخستین بخش توافق بر توقف فوری عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان، تأکید دارد. دو طرف همچنین متعهد شدهاند که به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و مذاکرات را برای دستیابی به توافق نهایی در قالب گفتوگوهای حداکثر ۶۰ روزه در سوئیس ادامه دهند.
در بخش امنیت دریایی، ایالات متحده متعهد شده است محاصره دریایی علیه ایران را ظرف ۳۰ روز پایان دهد. در مقابل، ایران تضمین میکند که عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز امن، آزاد و بدون مانع باشد. این روند با همکاری عمان و دیگر کشورهای ساحلی منطقه دنبال خواهد شد.
بخش مهم دیگری از این تفاهمنامه به مسائل اقتصادی اختصاص دارد. بر اساس توافق، امریکا متعهد به اجرای یک برنامه بازسازی اقتصادی به ارزش ۳۰۰ میلیارد دالر برای توسعه ایران شده است. همچنین روند لغو تحریمهای یکجانبه و بینالمللی مطابق جدول زمانی تعیینشده آغاز خواهد شد.
موضوع هستهای نیز از محورهای اصلی این تفاهمنامه است. ایران تأکید کرده است که به تولید سلاح هستهای روی نخواهد آورد و مواد غنیشده این کشور تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی مدیریت خواهد شد. افزون بر این، داراییهای مسدودشده ایران آزاد میشود و یک کمیته مشترک برای نظارت بر اجرای تعهدات دو طرف تشکیل خواهد شد.
در مرحله نهایی نیز شورای امنیت سازمان ملل متحد با صدور یک قطعنامه الزامآور، اجرای توافق نهایی را تضمین خواهد کرد.
این تفاهمنامه در صورت اجرای کامل، میتواند پیامدهای گستردهای داشته باشد. از نظر اقتصادی، بازگشایی تنگه هرمز موجب کاهش قیمت انرژی در بازارهای جهانی خواهد شد. از نظر سیاسی، موازنه قدرت در خاورمیانه تغییر خواهد کرد. و از نظر انسانی، کاهش خطر برای غیرنظامیان در مناطق جنگی از جمله لبنان و ایران، امید تازهای برای صلح به همراه دارد.
اکنون نگاهها به چگونگی اجرای تعهدات و نتیجه مذاکرات آینده دوخته شده است؛ مذاکراتی که سرنوشت توافق نهایی را مشخص خواهد کرد.
