خبرگزاری رویداد اولین خبرگزاری دیجیتلی در افغانستان
گزارشگر: شبنم وزیری
در هفتههای اخیر، ارزش پول ملی ایران در برابر ارزهای خارجی، بهویژه دالر و یورو، کاهش چشمگیری یافته است. این وضعیت نهتنها اقتصاد معیشتی شهروندان را تحت تأثیر قرار داده، بلکه ناآرامیهایی را در بخشهای مختلف این کشور بهدنبال داشته است.
بر اساس آخرین گزارشها، هر دالر امریکا در بازارهای ایران به بیش از ۱۴۶ هزار تومان و هر یورو به بیش از ۱۷۱ هزار تومان معامله شده است.
کارشناسان اقتصادی، عواملی چون تورم بالا، کسر بودجه دولت، کمبود ارز، تحریمها و بیاعتمادی عمومی نسبت به پول ملی را از دلایل اصلی کاهش ارزش تومان در برابر اسعار خارجی میدانند. به باور آنان، تداوم این روند میتواند به گسترش فقر، افزایش نارضایتی اجتماعی و کاهش قدرت خرید مردم منجر شود.
عبدالظهور مدبر، کارشناس اقتصادی، تحریمها، کسر بودجه دولت، تورم مزمن و کاهش اعتماد عمومی را از مهمترین عوامل افت ارزش تومان عنوان میکند و میگوید این نوسانات باعث کاهش قدرت خرید مردم، افزایش قیمت کالاهای وارداتی و تشدید تورم عمومی شده است.
به گفته او: «تحریمها، تورم مزمن، رشد نقدینگی، کسر بودجه دولت، محدودیتهای ارزی و چاپ پول بدون پشتوانه تولید، در کنار انتظارات منفی و کاهش اعتماد عمومی، باعث افزایش تقاضای سفتهبازانه (خرید و فروش داراییهای مالی با ریسک بالا و هدف کسب سود سریع از نوسانات قیمت در کوتاهمدت) برای ارز میشود. این وضعیت بهطور مستقیم قدرت خرید مردم را کاهش داده و به افزایش تورم عمومی میانجامد.»
در همین حال، عبدالنصیر رشتیا، آگاه اقتصادی، هشدار میدهد که ادامه این روند میتواند به فرار سرمایه، تشدید بیاعتمادی عمومی و بروز چالشهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی در ایران منجر شود. به باور او، رفع تحریمها و تمرکز بر توسعه تولیدات غیرنفتی میتواند نقش مؤثری در مهار این بحران داشته باشد.
رشتیا میگوید: «اگر این روند ادامه یابد، بیاعتمادی مردم به نظام پولی افزایش مییابد، فقر گسترش پیدا میکند و فرار سرمایه شدت میگیرد. این وضعیت میتواند از ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و امنیتی چالشهای بیشتری برای حکومت ایران ایجاد کند. تا زمانی که مشکلات سیاسی حل نشود، تحریمها برداشته نشود و تمرکز بر تولیدات غیرنفتی افزایش نیابد، افت ارزش پول ملی ایران و نارضایتیهای عمومی ادامه خواهد داشت.»
با این همه، سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصاد و دارایی ایران، با تأکید بر اینکه ارز ترجیحی حذف نشده بلکه به انتهای زنجیره مصرف منتقل شده است، برنامه دولت ایران را در راستای تحقق عدالت اقتصادی و پرداخت نوعی حق شهروندی به همه شهروندان دانسته است.
این در حالی است که در هفتههای اخیر، همزمان با کاهش ارزش تومان در برابر اسعار خارجی، شماری از شهروندان در شهرهای مختلف ایران دست به اعتراض زدهاند و برخی کسبهکاران نیز در اعتراض به وضعیت اقتصادی، دکانهای خود را بستهاند.
