خبرگزاری رویداد اولین خبرگزاری دیجیتلی در افغانستان
انباشت زباله‌ها در جوی‌ها، کانال‌ها و اطراف جاده‌های شهر کابل، افزون بر ایجاد بوی نامطبوع و آلودگی محیط زیستی، باعث مسدودشدن مسیر جریان آب و افزایش خطر گسترش بیماری‌ها شده است. شماری از باشندگان کابل با ابراز نگرانی از این وضعیت، خواهان جمع‌آوری منظم زباله‌ها و برخورد جدی با افرادی هستند که کثافات را در جوی‌ها و کنار جاده‌ها می‌اندازند.
برکت‌الله، یکی از باشندگان کابل، به خبرگزاری رویداد می‌گوید که ریختن زباله‌ها در جوی‌ها و اطراف جاده‌ها، نه‌تنها محیط زیست را آلوده می‌کند، بلکه بر فرهنگ شهرنشینی نیز تأثیر منفی می‌گذارد.
به گفته او، انباشت کثافات در جوی‌ها، به‌ویژه هنگام بارندگی، مسیر جریان آب را مسدود می‌کند و باعث سرازیرشدن آب به جاده‌ها می‌شود؛ وضعیتی که رفت‌وآمد رانندگان و عابران پیاده را با مشکل روبه‌رو می‌سازد.
برکت‌الله، رفتار نادرست برخی شهروندان را از عوامل اصلی انباشت زباله‌ها می‌داند و از شاروالی کابل می‌خواهد با افرادی که کثافات را در جوی‌ها و کنار جاده‌ها می‌اندازند، برخورد جدی کند و برای جلوگیری از تکرار این رفتار، جریمه در نظر بگیرد. او همچنین آگاهی‌دهی از طریق رسانه‌ها را در تغییر رفتار شهروندان و حفظ پاکیزگی شهر مؤثر می‌داند.
یکی دیگر از باشندگان کابل نیز می‌گوید که انباشت زباله‌ها در جوی‌ها و اطراف محل زندگی، مشکلاتی چون بوی نامطبوع، افزایش حشرات و مسدودشدن مسیر آب را به دنبال دارد و سلامت باشندگان را با خطر روبه‌رو می‌سازد.
او از شهروندان می‌خواهد زباله‌های خود را در محل‌های مشخص‌شده بیندازند و از پراکنده‌کردن آن در سطح شهر خودداری کنند. این باشنده کابل همچنین از شاروالی می‌خواهد که جوی‌ها را به‌گونه منظم پاک‌کاری کرده و روند جمع‌آوری زباله‌ها را بهبود بخشد.
در همین حال، فضل‌الرحمن رحمانی، سخنگوی شاروالی کابل، در صحبت با خبرگزاری رویداد می‌گوید که این اداره در مناطق مختلف شهر کار ساخت و بازسازی کانال‌ها و آب‌روها را آغاز کرده و تاکنون هزاران متر کانال و آب‌رو ساخته و به بهره‌برداری سپرده است.
به گفته او، کارمندان ریاست تنظیف شاروالی کابل در ۲۲ ناحیه شهر به‌گونه دوام‌دار برای پاک‌کاری کانال‌ها و آب‌روها فعالیت می‌کنند و روزانه هزاران تُن زباله را جمع‌آوری و به محل‌های دفن زباله انتقال می‌دهند.
رحمانی از شهروندان می‌خواهد که از انداختن زباله در جوی‌ها و کانال‌ها خودداری کنند تا مسیر جریان آب مسدود نشود.
از سوی دیگر، اداره عمومی حفاظت محیط زیست، انباشت زباله‌ها در جوی‌ها، کانال‌ها و زیر پل‌ها را یکی از مشکلات جدی محیط‌زیستی، به‌ویژه در شهر کابل، می‌داند.
انجنیر طوفان جبران، مسئول تنظیم و کنترول آلودگی‌ها در این اداره، به خبرگزاری رویداد می‌گوید که تجمع زباله‌ها افزون بر آسیب‌رساندن به پاکیزگی و زیبایی شهر، منابع آب و خاک را نیز آلوده می‌سازد. او هشدار می‌دهد که نفوذ مواد کیمیاوی، فلزات سنگین، باکتری‌ها و پلاستیک‌های تجزیه‌ناپذیر به خاک و منابع آب زیرزمینی، می‌تواند آب آشامیدنی و آب مورد استفاده در زراعت و آبیاری را آلوده ساخته و خطر ابتلا به بیماری‌های مختلف را افزایش دهد.
او می‌گوید که اداره عمومی حفاظت محیط زیست در چارچوب وظایف قانونی خود، بر وضعیت محیط‌زیستی زباله‌های شهری و روند مدیریت آن نظارت می‌کند. به گفته جبران، نظارت بر محل‌های دفن زباله در گزک اول و دوم، بررسی روند انتقال و دفن زباله‌ها از سوی شاروالی کابل، هماهنگی برای بهبود مدیریت زباله‌های شهری و تشویق شرکت‌های خصوصی به همکاری در این زمینه، از جمله فعالیت‌های این اداره است.
ارائه رهنمودهای محیط‌زیستی به نهادهای دولتی و خصوصی، شناسایی و پیگیری تخلفات محیط‌زیستی و رسیدگی به شکایت‌های شهروندان درباره مدیریت زباله‌ها نیز از دیگر مسئولیت‌هایی است که جبران به آن اشاره می‌کند.
با این حال، سعید قیوم هاشمی، کارشناس محیط زیست، نبود یک سیستم جامع مدیریت زباله‌ها را از عوامل اصلی انباشت کثافات در جوی‌ها و کانال‌های شهر کابل می‌داند.
او می‌گوید که مدیریت زباله‌ها باید از مرحله تولید و تفکیک آغاز شود و مراحل جمع‌آوری، انتقال، نگهداری موقت، بازیافت و دفن اصولی را در بر بگیرد؛ اما نبود چنین سیستمی باعث شده است که زباله‌ها در بخش‌های مختلف شهر پراکنده شوند و توده‌هایی از کثافات در جوی‌ها، کانال‌ها و مجراهای فاضلاب شکل بگیرند.
هاشمی می‌افزاید که زباله‌های قابل بازیافت باید دوباره مورد استفاده قرار گیرند و در صورت فراهم‌بودن امکانات، می‌توان از بخشی از آن‌ها برای تولید برق و گاز نیز استفاده کرد.
او همچنین هشدار می‌دهد که برخی زباله‌های خطرناک حاوی مواد کیمیاوی‌اند که سلامت شهروندان را تهدید می‌کنند. زباله‌های پلاستیکی نیز به دلیل تجزیه‌نشدن در مدت کوتاه، برای سال‌های طولانی در محیط باقی می‌مانند و به آلودگی بیشتر محیط زیست می‌افزایند.
این کارشناس همچنین بر مسئولیت شهروندان در کاهش تولید زباله و تفکیک آن از مبدأ تأکید می‌کند و می‌گوید که خانواده‌ها می‌توانند زباله‌های عضوی، پلاستیکی، شیشه‌ای و کاغذی را در خانه‌های خود جدا کنند تا روند جمع‌آوری و بازیافت آن‌ها آسان‌تر شود.
به گفته هاشمی، مدیریت مؤثر زباله‌ها به برنامه‌ریزی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و درازمدت، تأمین وسایط و تجهیزات لازم و استفاده از ظرفیت کارشناسان و افراد متخصص نیاز دارد. او تأکید می‌کند که نهادهای مسئول باید با هماهنگی و همکاری یکدیگر برای ایجاد یک سیستم مؤثر مدیریت زباله‌ها تلاش کنند.
افزایش جمعیت شهری و تولید روزافزون زباله، مدیریت کثافات را به یکی از چالش‌های مهم شهر کابل تبدیل کرده است. جمع‌آوری به‌موقع زباله‌ها، پاک‌کاری منظم جوی‌ها و کانال‌ها و ایجاد سیستم مؤثر مدیریت کثافات، از اقداماتی است که می‌تواند از آلودگی محیط زیستی و تهدید سلامت شهروندان جلوگیری کند.
گزارشگر
شگوفه نورزی
