خبرگزاری رویداد اولین خبرگزاری دیجیتلی در افغانستان
در حالیکه هوای پاک از نیازهای اساسی زندگی انسانها به شمار میرود، امروزه میلیونها نفر با بحران آلودگی هوا روبهرو هستند. افغانستان نیز از این مشکل مستثنا نیست و در میان کشورهایی قرار دارد که با تهدید جدی آلودگی هوا مواجهاند؛ بهویژه شهر کابل، مرکز سیاسی و اقتصادی کشور. آلودگی هوا تنها به فصل زمستان محدود نمیشود، بلکه در تمام فصلهای سال سلامت مردم را تهدید میکند.
بر اساس گزارش اخیر سازمان جهانی صحت، آمارها نگرانکنندهاند؛ بهگونهای که هر سال حدود ۶.۷ میلیون انسان به دلیل آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند. همچنین، یک پژوهش جهانی نشان میدهد افغانستان از نظر آلودگی هوا در میان صد کشور جهان در جایگاه هشتم قرار دارد که بیانگر وخامت وضعیت است.
شهروندان کابل از آلودگی هوا شکایت دارند و خواستار اقدامات عملی برای جلوگیری از آن هستند. به باور آنان، وضعیت ضعیف اقتصادی مردم سبب میشود که سوختهای بیکیفیت استفاده کنند و این امر آلودگی هوا را بیشتر میسازد.
احمد رؤوف، باشنده کابل می گوید: «هوا خراب است، نفوس زیاد است و مشکل زبالهها جدی است. باید مردم توجه کنند و کثافات را در جای مناسب بیندازند.»
سجاد حسینی: «اکثریت مردم از چوب و ذغال استفاده میکنند. اگر گاز یا سوخت بهتر در دسترس میبود، با این وضعیت روبهرو نمیشدیم.»
سید رحمان: «وقتی به کابل میآییم، دو سه روز بعد بهخاطر آلودگی هوا زکام میشویم و چشمهایمان آسیب میبیند.»
محمد مرید: «بیپولی و بیکاری باعث شده که مردم نتوانند سوخت مناسب تهیه کنند و مجبورند هر چیزی را بسوزانند تا گرم شوند، که این کار آلودگی را بیشتر میکند.»
سید شهنشاه علوی باشنده کابل می گوید: «وظیفه دولت است که جلو آن را بگیرد، اما مردم نیز باید همکاری کنند.»
عوامل اصلی آلودگی هوا در کابل شامل استفاده از سوختهای بیکیفیت، گرد و خاک ناشی از پروژههای ساختمانی، کمبود فضاهای سبز، قطع جنگلها، تخریب زمین، اقلیم خشک، وسایط فرسوده و مشکلات اقتصادی است.
به باور متخصصان، آلودگی هوا نهتنها زندگی امروز انسانها را تهدید میکند، بلکه نسلهای آینده را نیز در معرض خطر قرار میدهد.
علی قمرزی، متخصص اطفال می گوید: «آلودگی هوا سبب بیماریهای کوتاهمدت مانند عفونت گلو، سینهبغل، برانشیت و حساسیت چشم میشود و در درازمدت میتواند منجر به بیماریهای قلبی، سکتۀ مغزی، مشکلات دوران بارداری و حتی سرطان گردد.»
کمین صافی متخصص امراض داخله می گوید: «ما باید محیط خود را پاک نگه داریم، از سوختهای آلوده استفاده نکنیم و در محیطهای آلوده از ماسک بهره ببریم تا جامعه سالم داشته باشیم.»
مسؤولان شهرداری کابل نیز اذعان دارند که آلودگی هوا تنها با اقدامات مشترک و هماهنگ قابل حل است.
نعمتالله بارکزی، نماینده شاروالی کابل می گوید: «شهرداری در ساخت زیربناها، بهویژه جادهها، تلاش کرده است. در چهار سال گذشته بیش از ۳۸۰ کیلومتر جاده ساخته شده، اما مشکلات دیگری مانند فعالیتهای صنعتی، ازدحام ترافیک و دود وسایط نیز وجود دارد.»
وزارت صحت عامه نیز تأکید میکند که آلودگی هوا تنها ناشی از دود و گرد نیست، بلکه ویروسهای تنفسی نیز میتوانند هوا را آلوده سازند.
شرافت زمان امرخیل، سخنگوی این وزارت می گوید: «عدم رعایت تدابیر وقایوی باعث افزایش بیماران تنفسی شده است. استفاده از ماسک، پرهیز از مناطق مزدحم و جلوگیری از سوختن مواد آلاینده از جمله تدابیر مهماند که متأسفانه کمتر عملی میشوند.»
ادارۀ ملی حفاظت محیط زیست نیز بر ضرورت ایجاد ایستگاههای سنجش کیفیت هوا در کابل و سایر ولایتها تأکید دارد.
انجنیر محمد بصیر امین، آمر تجزیه و تحلیل اداره می حفاظت محیط زیست می گوید: «بارانهای اخیر کیفیت هوا را بهطور موقت بهتر کرده، اما برای داشتن آمار دقیق نیاز به ایستگاههای سنجش داریم. هرچند وضعیت نسبت به سالهای گذشته اندکی بهتر شده، اما کابل همچنان با خطر آلودگی هوا مواجه است.»
در نهایت، آلودگی هوا در افغانستان یک مشکل عادی نیست، بلکه یک بحران جدی صحی است که هر سال جان هزاران انسان را تهدید میکند. راهکارهای کاهش آن شامل کاشت درختان، افزایش فضاهای سبز، استفاده از انرژی پاک، نصب فیلتر در فابریکات، محدودیت وسایط فرسوده و جلوگیری از سوختن پلاستیک و کثافات است.
به باور داکتران، مبارزه با آلودگی هوا تنها وظیفۀ یک اداره نیست، بلکه یک مسؤولیت ملی است که با همکاری جمعی میتواند موفقیتآمیز باشد. در غیر آن، ممکن است فردا هوای پاک تنها به یک آرزو بدل شود.
